3de kleuter

Kennis van het verleden › Oudheid

• 5.1.GK3.1 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de oudheid in de Egyptische samenleving overleefden en samenleefden: irrigatielandbouw, de Nijl, boer, farao.nog niet uitgewerkt
• 5.1.GK3.2 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de oudheid in de Egyptische samenleving overleefden en samenleefden: bouwen en begraven worden, de piramides van Gizeh.nog niet uitgewerkt
• 5.1.GK3.3 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de oudheid in de Egyptische samenleving overleefden en samenleefden: schrift, hiërogliefen, papyrus.nog niet uitgewerkt
• 5.1.GK3.4 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de oudheid in de Egyptische samenleving overleefden en samenleefden: schrift, de Steen van Rosetta.nog niet uitgewerkt

Kennis van het verleden › Hedendaagse tijd

• 5.1.GK3.5 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de hedendaagse tijd samenleefden: eigen stad, dorp of straat, veranderingen in het straatbeeld, technologie.nog niet uitgewerkt
• 5.1.GK3.6 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de hedendaagse tijd samenleefden: eigen woning, familieherinneringen uit de kindertijd, technologie, het interieur van een woning.nog niet uitgewerkt

Kennis van geschiedenis › Bronnengebruik

• 5.2.GK3.1 De leerlingen kunnen soorten bronnen vanuit de bestudeerde samenlevingen benoemen.nog niet uitgewerkt
• 5.2.GK3.2 De leerlingen kunnen soorten bronnen vanuit de bestudeerde samenlevingen benoemen.nog niet uitgewerkt
• 5.2.GK3.3 De leerlingen kunnen soorten bronnen vanuit de bestudeerde samenlevingen benoemen.nog niet uitgewerkt

Kennis van geschiedenis › Historisch redeneren

• 5.2.GK3.4 De leerlingen kunnen enkele veranderingen tussen verleden en heden opnoemen.nog niet uitgewerkt

Kennis van geschiedenis › Chronologisch bewustzijn

• 5.2.GK3.5 De leerlingen kunnen eigen ervaringen chronologisch ordenen.nog niet uitgewerkt
• 5.2.GK3.6 De leerlingen kunnen gebeurtenissen chronologisch ordenen.nog niet uitgewerkt
• 5.2.GK3.7 De leerlingen kunnen drie gegeven bronnen uit het verleden chronologisch ordenen met behulp van de begrippen: heel lang geleden, lang geleden, nu.nog niet uitgewerkt
• 5.2.GK3.8 De leerlingen kennen de volgende begrippen: heel lang geleden, lang geleden, nu, later, oud, nieuw.nog niet uitgewerkt

Reflectie en dialoog over verleden en geschiedenis › Erfgoed identiteit betekenis relatie verleden-heden

• 5.3.GK3.1 De leerlingen kunnen herkennen dat sporen uit het verleden aanwezig zijn in wat ze om zich heen zien.nog niet uitgewerkt
• 5.3.GK3.2 De leerlingen weten waarom iets uit het verleden bewaard wordt.nog niet uitgewerkt

Reflectie en dialoog over verleden en geschiedenis › Burgerschap

• 5.3.GK3.3 De leerlingen kennen de volgende begrippen: mening, overleg, stemmen.nog niet uitgewerkt

Topografie › Topografisch referentiekader

• 4.1.GK3.1 De leerlingen kennen de naam van: de rivier de Nijl.nog niet uitgewerkt
• 4.1.GK3.2 De leerlingen kunnen water, land en de polen op de wereldbol aanduiden.nog niet uitgewerkt
• 4.1.GK3.3 De leerlingen kennen de naam van: België;nog niet uitgewerkt
• 4.1.GK3.4 De leerlingen kennen de naam van: een plaatselijke rivier;nog niet uitgewerkt

Topografie › Relatieve en absolute ligging

• 4.1.GK3.5 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot relatieve ligging: dichtbij, veraf, opzij, tussen, in, uit, naast, midden;nog niet uitgewerkt
• 4.1.GK3.6 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot absolute plaatsbepaling: de straatnaam en het huisnummer;nog niet uitgewerkt
• 4.1.GK3.7 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot absolute plaatsbepaling: de Noordpool, de Zuidpool.nog niet uitgewerkt

Aardrijkskundige kennis › Aarde en atmosfeer

• 4.2.GK3.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot kenmerken van de aarde en haar atmosfeer: het land, het water, de lucht, de rots, de grot, het zand.nog niet uitgewerkt

Aardrijkskundige kennis › Landschappen

• 4.2.GK3.2 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot natuurlijke aspecten van landschappen: de reliëfvorm: de heuvel, de vallei;nog niet uitgewerkt
• 4.2.GK3.3 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot natuurlijke aspecten van landschappen: de helling: steil, zacht;nog niet uitgewerkt
• 4.2.GK3.4 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot natuurlijke aspecten van landschappen: het water: de oceaan, de rivier, de beek, de vijver;nog niet uitgewerkt
• 4.2.GK3.5 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekken tot natuurlijke aspecten van landschappen: de vegetatie: het grasland, het riet, het gazon;nog niet uitgewerkt
• 4.2.GK3.6 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot natuurlijke aspecten van landschappen: de bodem: vruchtbaar, zanderig, rotsachtig.nog niet uitgewerkt
• 4.2.GK3.7 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot infrastructuur en hun interactie met landschappen: het wonen: het appartement;nog niet uitgewerkt
• 4.2.GK3.8 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot infrastructuur en hun interactie met landschappen: de transportinfrastructuur: de weg, de bus, het spoor, de trein;nog niet uitgewerkt
• 4.2.GK3.9 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot infrastructuur en hun interactie met landschappen: de landbouw: de akker, het gewas;nog niet uitgewerkt
• 4.2.GK3.10 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot infrastructuur en hun interactie met landschappen: de industrie: de werkplaats;nog niet uitgewerkt
• 4.2.GK3.11 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot infrastructuur en hun interactie met landschappen: de handel en diensten: de markt, de bakkerij;nog niet uitgewerkt
• 4.2.GK3.12 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot infrastructuur en hun interactie met landschappen: de recreatie en het toerisme: het zwembad, de bibliotheek.nog niet uitgewerkt

Aardrijkskundige kennis › Weer en klimaat

• 4.2.GK3.13 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot weersverschijnselen: de temperatuur; de neerslag; de bewolking; de wind.nog niet uitgewerkt
• 4.2.GK3.14 De leerlingen kunnen de relatie tussen bewolking en neerslag beschrijven.nog niet uitgewerkt

Aardrijkskundige kennis › Kosmografie

• 4.2.GK3.15 De leerlingen kunnen de beweging van de aarde om haar as tonen met behulp van een wereldbol.nog niet uitgewerkt
• 4.2.GK3.16 De leerlingen verkennen de namen van de seizoenen.nog niet uitgewerkt
• 4.2.GK3.17 De leerlingen kunnen het ritme van de seizoenen in de directe omgeving herkennen.nog niet uitgewerkt

Aardrijkskundige vaardigheden, onderzoek en denken › Ruimtelijke vaardigheden

• 4.3.GK3.1 De leerlingen kunnen een ruimtelijke indeling van een kamer en een buitenruimte beschrijven door observatie en geheugen.nog niet uitgewerkt
• 4.3.GK3.2 De leerlingen kunnen voorgestelde elementen op een wereldbol lokaliseren.nog niet uitgewerkt
• 4.3.GK3.3 De leerlingen kunnen een geobserveerde ruimte weergeven door middel van een eenvoudige tekening of schets.nog niet uitgewerkt
• 4.3.GK3.4 De leerlingen kunnen voorgestelde elementen op een maquette identificeren.nog niet uitgewerkt
• 4.3.GK3.5 De leerlingen kunnen een plattegrond herkennen als een verkleinde en vereenvoudigde weergave van een ruimte.nog niet uitgewerkt
• 4.3.GK3.6 De leerlingen kunnen een kaart herkennen als een tekening waarop de naam en de ligging van plaatsen staat.nog niet uitgewerkt

Aardrijkskundige vaardigheden, onderzoek en denken › Aardrijkskundig onderzoek

• 4.3.GK3.7 De leerlingen kunnen een neerslagvorm observeren: hagel;nog niet uitgewerkt
• 4.3.GK3.8 De leerlingen kunnen een neerslagvorm observeren: mist.nog niet uitgewerkt

Aardrijkskundige vaardigheden, onderzoek en denken › Aardrijkskundig denken

• 4.3.GK3.9 De leerlingen kunnen een actueel ruimtelijk vraagstuk bespreken in termen van gevolgen en relatieve meting.nog niet uitgewerkt
• 4.3.GK3.10 De leerlingen kunnen ideeën genereren om actuele ruimtelijke problemen op te lossen met behulp van relatieve ruimtelijke begrippen.nog niet uitgewerkt

Organismen › Classificatie van organismen

• 3.1.GK3.1 De leerlingen kennen het volgende begrip met betrekking tot organismen: de insecten.nog niet uitgewerkt
• 3.1.GK3.2 De leerlingen kennen het volgende begrip met betrekking tot organismen: de spinnen.nog niet uitgewerkt
• 3.1.GK3.3 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot organismen: de fauna, de flora.nog niet uitgewerkt
• 3.1.GK3.4 De leerlingen kunnen insecten beschrijven op basis van waarneembare kenmerken.nog niet uitgewerkt
• 3.1.GK3.5 De leerlingen kunnen spinnen beschrijven op basis van waarneembare kenmerken.nog niet uitgewerkt
• 3.1.GK3.6 De leerlingen kunnen organismen beschrijven op basis van waarneembare kenmerken.nog niet uitgewerkt
• 3.1.GK3.7 De leerlingen kunnen fauna beschrijven op basis van voortplantingswijze.nog niet uitgewerkt

Organismen › Ontwikkeling en voortplanting van organismen

• 3.1.GK3.8 De leerlingen kennen het volgende begrip: kiemen.nog niet uitgewerkt
• 3.1.GK3.9 De leerlingen kennen het volgende begrip: sterven.nog niet uitgewerkt
• 3.1.GK3.10 De leerlingen kennen de fasen van de levenscyclus van de plant: kieming, groei, voortplanting, dood.nog niet uitgewerkt
• 3.1.GK3.11 De leerlingen kennen de fasen van de levenscyclus van het dier: geboorte, groei, voortplanting, dood.nog niet uitgewerkt
• 3.1.GK3.12 De leerlingen kennen de fasen van de levenscyclus van de mens: geboorte, groei, voortplanting, dood.nog niet uitgewerkt

Relatie tussen organismen en tussen organismen en omgevingsfactoren in een biotoop › Relatie tussen organismen onderling en hun omgeving

• 3.2.GK3.1 De leerlingen kunnen veelvoorkomende organismen in hun omgeving benoemen.nog niet uitgewerkt
• 3.2.GK3.2 De leerlingen kennen het principe van eten en gegeten worden.nog niet uitgewerkt
• 3.2.GK3.3 De leerlingen kunnen met ondersteuning afval sorteren in deze categorieën: restafval, PMD, papier en karton, groenafval.nog niet uitgewerkt

Relatie tussen organismen en tussen organismen en omgevingsfactoren in een biotoop › Bouw van organismen

• 3.2.GK3.4 De leerlingen kennen de volgende begrippen: de kop, het borststuk, het achterlijf, aantal poten.nog niet uitgewerkt
• 3.2.GK3.5 De leerlingen kennen de volgende begrippen: het kopborststuk, het achterlijf, aantal poten.nog niet uitgewerkt

Relatie tussen organismen en tussen organismen en omgevingsfactoren in een biotoop › Energiebronnen en voedingsstoffen

• 3.2.GK3.8 De leerlingen kennen verschillende voedingsmiddelen.nog niet uitgewerkt
• 3.2.GK3.9 De leerlingen weten dat mensen en dieren eten en drinken om te groeien en te bewegen.nog niet uitgewerkt

Menselijk lichaam › Fysieke functies van de mens

• 3.3.GK3.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen: de spieren, bewegen, de botten, steunen.nog niet uitgewerkt
• 3.3.GK3.2 De leerlingen kennen de volgende begrippen: de longen, ademen, het hart, de hartslag.nog niet uitgewerkt
• 3.3.GK3.3 De leerlingen kennen lichaamsdelen en hun functie: de spieren, de botten.nog niet uitgewerkt
• 3.3.GK3.4 De leerlingen kennen lichaamsdelen en hun functie: de longen, het hart.nog niet uitgewerkt
• 3.3.GK3.5 De leerlingen kunnen deze lichaamsdelen op het eigen lichaam aanduiden en benoemen: de spieren, de botten, de longen, het hart.nog niet uitgewerkt

Materie › Eigenschappen van materie

• 3.4.GK3.1 De leerlingen kunnen van gekende voorwerpen benoemen uit welke materie ze gemaakt zijn.nog niet uitgewerkt
• 3.4.GK3.2 De leerlingen kunnen materie sorteren op basis van waarneembare eigenschappen.nog niet uitgewerkt

Natuurkundige verschijnselen › Licht

• 3.5.GK3.1 De leerlingen kennen licht: de lichtbron.nog niet uitgewerkt
• 3.5.GK3.2 De leerlingen kennen licht: de reflectie.nog niet uitgewerkt
• 3.5.GK3.3 De leerlingen kunnen ontdekken dat sommige voorwerpen licht beter weerkaatsen dan andere.nog niet uitgewerkt

Natuurkundige verschijnselen › Geluid

• 3.5.GK3.4 De leerlingen kennen de volgende begrippen: hoog, laag.nog niet uitgewerkt
• 3.5.GK3.5 De leerlingen kunnen geluiden als hoog of laag onderscheiden en benoemen.nog niet uitgewerkt
• 3.5.GK3.12 De leerlingen kennen geluid: hard, zacht.nog niet uitgewerkt

Natuurkundige verschijnselen › Elektriciteit

• 3.5.GK3.8 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot natuurkundige verschijnselen: het stopcontact, de batterij.nog niet uitgewerkt
• 3.5.GK3.6 De leerlingen weten dat elektriciteit moet kunnen doorgaan van bron naar toestel.nog niet uitgewerkt
• 3.5.GK3.7 De leerlingen kunnen voorbeelden geven van toestellen die werken op batterijen.nog niet uitgewerkt

Natuurkundige verschijnselen › Magnetisme

• 3.5.GK3.9 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot natuurkundige verschijnselen: aantrekken, afstoten.nog niet uitgewerkt
• 3.5.GK3.10 De leerlingen kennen magnetisme: eigenschappen van magneten: aantrekken, afstoten.nog niet uitgewerkt
• 3.5.GK3.11 De leerlingen kunnen magnetische en niet-magnetische materialen onderscheiden.nog niet uitgewerkt

Systematische en methodische benadering van wetenschappelijke en technologische problemen › Onderzoekende houding

• 3.7.GK3.1 De leerlingen kennen de relatie tussen oorzaak en gevolg.nog niet uitgewerkt
• 3.7.GK3.2 De leerlingen kunnen observaties beschrijven.nog niet uitgewerkt
• 3.7.GK3.3 De leerlingen kunnen eenvoudige conclusies beschrijven.nog niet uitgewerkt
• 3.7.GK3.4 De leerlingen kunnen aangeleerde woordenschat inzetten om te redeneren over een wetenschappelijke vraag.nog niet uitgewerkt

Systematische en methodische benadering van wetenschappelijke en technologische problemen › Ontwerpend leren

• 3.7.GK3.5 De leerlingen kunnen beschrijven waarvoor hun ontwerp dient.nog niet uitgewerkt
• 3.7.GK3.6 De leerlingen kunnen een oplossing voor een probleem bedenken.nog niet uitgewerkt
• 3.7.GK3.7 De leerlingen weten dat voorwerpen en materialen een functie hebben en ontworpen zijn om een probleem op te lossen.nog niet uitgewerkt

Technologie › Hoe mens, wetenschap en technologie elkaar beïnvloeden

• 3.6.GK3.1 De leerlingen kunnen aan de hand van voorbeelden beschrijven wanneer technische systemen helpen of niet helpen.nog niet uitgewerkt

Technologie › Technische systemen hanteren

• 3.6.GK3.2 De leerlingen kunnen leeftijdsadequate technische systemen correct en veilig gebruiken.nog niet uitgewerkt
• 3.6.GK3.4 De leerlingen kunnen aan de hand van voorbeelden beschrijven wat er gebeurt wanneer ze een onderdeel van een technisch systeem manipuleren.nog niet uitgewerkt
• 3.6.GK3.5 De leerlingen weten dat verbindingen vast of los kunnen zijn.nog niet uitgewerkt
• 3.6.GK3.6 De leerlingen kunnen eenvoudige constructieprincipes toepassen voor een stabiel en stevig product.nog niet uitgewerkt
• 3.6.GK3.7 De leerlingen kunnen vaststellen of een verbinding beweging toelaat of niet.nog niet uitgewerkt