Minimumdoelen basisonderwijs

Derde kleuterklas

• 5.1.1 De kleuters weten hoe mensen tijdens de prehistorie overleefden en samenleefden.

Vierde leerjaar

• 5.1.1 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de prehistorie met de natuur omgingen en samenleefden.

Zesde leerjaar

Geen doel voor dit eindpunt in deze rubriek.

Derde kleuterklas

• 5.1.2 De kleuters weten hoe mensen tijdens de oudheid overleefden en samenleefden.

Vierde leerjaar

• 5.1.2 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de oudheid overleefden, samenleefden en hoe ze dachten.

Zesde leerjaar

Geen doel voor dit eindpunt in deze rubriek.

Derde kleuterklas

Geen doel voor dit eindpunt in deze rubriek.

Vierde leerjaar

• 5.1.3 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de middeleeuwen overleefden, samenleefden en hoe ze dachten.

Zesde leerjaar

Geen doel voor dit eindpunt in deze rubriek.

Derde kleuterklas

Geen doel voor dit eindpunt in deze rubriek.

Vierde leerjaar

• 5.1.4 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de vroegmoderne tijd overleefden, samenleefden en hoe ze dachten.

Zesde leerjaar

• 5.1.1 De leerlingen weten hoe mensen in de vroegmoderne tijd overleefden, samenleefden en hoe ze dachten.

Derde kleuterklas

• 5.2.1 De kleuters kunnen soorten bronnen vanuit de bestudeerde samenlevingen benoemen:

Vierde leerjaar

• 5.2.1 De leerlingen kennen het verschil tussen bron en bewijs.
• 5.2.2 De leerlingen kennen typische vragen om te stellen over aangereikte bronnen:
• 5.2.3 De leerlingen weten wat paleontologen, archeologen en historici doen.
• 5.2.4 De leerlingen kunnen diverse, veelgebruikte bronnen relevant voor de oudheid, de middeleeuwen en de vroegmoderne tijd noemen.

Zesde leerjaar

• 5.2.1 De leerlingen kunnen aangereikt bewijs uit bronnen gebruiken bij het antwoorden op historische vragen.
• 5.2.2 De leerlingen kunnen diverse, veelgebruikte bronnen relevant voor de vroegmoderne, moderne en hedendaagse tijd noemen.

Derde kleuterklas

• 5.2.2 De kleuters kunnen enkele veranderingen tussen verleden en heden opnoemen.

Vierde leerjaar

• 5.2.5 De leerlingen kunnen gelijkenissen en verschillen onderscheiden binnen en tussen bestudeerde samenlevingen.
• 5.2.6 De leerlingen kunnen aspecten van verandering en continuïteit bespreken.
• 5.2.7 De leerlingen kunnen oorzaken en gevolgen van een gebeurtenis of een ontwikkeling verklaren.

Zesde leerjaar

• 5.2.3 De leerlingen kunnen typische historische vragen stellen met betrekking tot:
• 5.2.4 De leerlingen kunnen hun gedachten ordenen om typische historische vragen te beantwoorden met betrekking tot:

Derde kleuterklas

Geen doel voor dit eindpunt in deze rubriek.

Vierde leerjaar

• 5.2.8 De leerlingen kunnen een onderscheid tussen een perspectief van mensen in het verleden en een hedendaags perspectief op het verleden begrijpen.

Zesde leerjaar

• 5.2.5 De leerlingen kunnen hun historische kennis gebruiken om vragen te stellen over de perspectieven van mensen en groepen in het verleden.
• 5.2.6 De leerlingen kunnen redeneringen over personen, groepen, gebeurtenissen en ontwikkelingen in het verleden verwoorden vanuit verschillende perspectieven.

Derde kleuterklas

• 5.2.3 De kleuters kennen de volgende begrippen: heel lang geleden, lang geleden, nu, later, oud, nieuw.
• 5.2.4 De kleuters kunnen gebeurtenissen en eigen ervaringen chronologisch ordenen.
• 5.2.5 De kleuters kunnen drie gegeven bronnen uit het verleden chronologisch ordenen met behulp van de begrippen: heel lang geleden, lang geleden, nu.

Vierde leerjaar

• 5.2.9 De leerlingen kennen de volgende begrippen: het verleden, het heden, de toekomst, de periode, de duur, geschiedenis.
• 5.2.10 De leerlingen kennen de tijdsaanduidingen: v.o.t. en o.t.
• 5.2.11 De leerlingen kunnen aangereikte bronnen over de bestudeerde historische periodes chronologisch ordenen.

Zesde leerjaar

• 5.2.7 De leerlingen kennen de zes periodes van het gehanteerde historische referentiekader: prehistorie, oudheid, middeleeuwen, vroegmoderne tijd, moderne tijd, hedendaagse tijd.

Derde kleuterklas

• 5.3.1 De kleuters kennen de volgende begrippen: mening, overleg, stemmen.

Vierde leerjaar

• 5.3.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot de principes van de democratische rechtsstaat: verkiezingen, vertegenwoordiging, macht, rechten, plichten, regels, afspraken, gelijkheid.
• 5.3.2 De leerlingen kunnen principes van een democratische rechtsstaat herkennen in de bestudeerde samenlevingen uit het verleden.

Zesde leerjaar

• 5.3.1 De leerlingen kennen de begrippen met betrekking tot de principes van de democratische rechtsstaat: democratie, regering, parlement, rechtbank, bescherming, wetten, grondwet, vrijheid.

Derde kleuterklas

• 5.3.2 De kleuters weten waarom iets uit het verleden bewaard wordt.
• 5.3.3 De kleuters kunnen herkennen dat sporen uit het verleden aanwezig zijn in wat ze om zich heen zien.

Vierde leerjaar

• 5.3.3 De leerlingen weten dat ontwikkelingen in de bestudeerde samenlevingen een invloed hebben uitgeoefend op hedendaagse samenlevingen:
• 5.3.4 De leerlingen kunnen uitleggen hoe persoonlijke identiteit mee gevormd wordt door het verleden:

Zesde leerjaar

• 5.3.2 De leerlingen kunnen de relatie tussen heden, verleden en toekomst verwoorden met betrekking tot de bestudeerde samenlevingen:
• 5.3.3 De leerlingen kunnen uitleggen wat historische gebeurtenissen, ontwikkelingen, plaatsen, en/of personen voor de samenleving kunnen betekenen: erfgoed: standbeelden, straatnamen, verhalen, feestdagen.

Derde kleuterklas

Geen doel voor dit eindpunt in deze rubriek.

Vierde leerjaar

Geen doel voor dit eindpunt in deze rubriek.

Zesde leerjaar

• 5.1.2 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de moderne tijd met de natuur omgingen, overleefden, samenleefden en dachten.

Derde kleuterklas

• 5.1.3 De kleuters weten hoe mensen tijdens de hedendaagse tijd samenleefden.

Vierde leerjaar

Geen doel voor dit eindpunt in deze rubriek.

Zesde leerjaar

• 5.1.3 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de hedendaagse tijd samenleefden.

Derde kleuterklas

• 4.1.1 De kleuters kennen de naam van: ​​​​​​
• 4.1.2 De kleuters kunnen water, land en de polen op de wereldbol aanduiden.

Vierde leerjaar

• 4.1.1 De leerlingen kennen de naam en de ligging van:

Zesde leerjaar

• 4.1.1 De leerlingen kennen de naam en de ligging van:

Derde kleuterklas

• 4.1.3 De kleuters kennen de volgende begrippen met betrekking tot relatieve ligging: dichtbij, veraf, voor, achter, opzij, boven, onder, tussen, binnen, buiten, hoog, laag, in, uit, naast, midden.
• 4.1.4 De kleuters kennen de volgende begrippen met betrekking tot absolute plaatsbepaling:

Vierde leerjaar

• 4.1.2 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot relatieve ligging: de hoofdwindrichtingen, de tussenwindrichtingen, het noorden, het oosten, het zuiden, het westen, het noordoosten, het zuidoosten, het zuidwesten, het noordwesten, N, O, Z, W, NO, ZO, ZW, NW.
• 4.1.3 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot absolute plaatsbepaling:

Zesde leerjaar

• 4.1.2 De leerlingen kennen parallellen/breedtecirkels die het klimaat afbakenen:

Derde kleuterklas

• 4.2.1 De kleuters kennen de volgende begrippen met betrekking tot kenmerken van de aarde en haar atmosfeer: het land, het water, de lucht, de rots, de grot, het zand.

Vierde leerjaar

• 4.2.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot kenmerken van de aarde en haar atmosfeer:
• 4.2.2 De leerlingen kennen het concept waterkringloop: verdamping, condensatie, wolken, neerslag, grondwater, oppervlaktewater.
• 4.2.3 De leerlingen kennen de kenmerken, oorzaken en gevolgen van vulkanen:

Zesde leerjaar

• 4.2.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot de aarde en haar atmosfeer: het zuurstofgas, de koolstofdioxide.
• 4.2.2 De leerlingen kennen de rol van de atmosfeer voor leven op aarde.
• 4.2.3 De leerlingen kennen het belang van delfstoffen vanuit verschillende perspectieven:
• 4.2.4 De leerlingen kennen de kenmerken, oorzaken en gevolgen van aardbevingen:
• 4.2.5 De leerlingen kunnen de ruimtelijke spreiding van aardbevingen, vulkanen en bergketens in verband brengen met de ligging van plaatgrenzen:

Derde kleuterklas

• 4.2.2 De kleuters kennen de volgende begrippen met betrekking tot natuurlijke aspecten van landschappen:
• 4.2.3 De kleuters kennen de volgende begrippen met betrekking tot infrastructuur en hun interactie met landschappen:

Vierde leerjaar

• 4.2.4 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot natuurlijke aspecten van landschappen, inclusief de vorming en het proces ervan:
• 4.2.5 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot infrastructuur en hun interactie met landschappen:

Zesde leerjaar

• 4.2.6 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot natuurlijke aspecten van landschappen:
• 4.2.7 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot infrastructuur en hun interactie met landschappen:

Derde kleuterklas

Geen doel voor dit eindpunt in deze rubriek.

Vierde leerjaar

• 4.2.6 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot bevolking:
• 4.2.7 De leerlingen kennen verklarende factoren die verandering in bevolkingsaantallen beïnvloeden:

Zesde leerjaar

• 4.2.8 De leerlingen weten dat er verschillende niveaus van welvaart zijn.
• 4.2.9 De leerlingen kunnen vergelijkingen maken binnen en tussen landen door middel van aardrijkskundige indicatoren:

Derde kleuterklas

• 4.2.4 De kleuters kennen de volgende begrippen met betrekking tot weersverschijnselen:
• 4.2.5 De kleuters kunnen de relatie tussen bewolking en neerslag beschrijven

Vierde leerjaar

• 4.2.8 De leerlingen kennen het verschil tussen weer en klimaat.
• 4.2.9 De leerlingen kennen de kenmerken van de belangrijkste klimaatzones:polair, tropisch, gematigd.
• 4.2.10 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot klimaatspecifieke en extreme weersverschijnselen:

Zesde leerjaar

• 4.2.10 De leerlingen kennen het concept vegetatietype.
• 4.2.11 De leerlingen kennen de relatie tussen de ligging van de breedtecirkels en klimaatzones: polair, tropisch, gematigd.
• 4.2.12 De leerlingen kunnen voorbeelden geven van hoe reliëf en seizoensgebonden oceaantemperaturen het weer beïnvloeden: luchtdruk, landmassa.

Derde kleuterklas

• 4.2.6 De kleuters kennen de volgende begrippen:
• 4.2.7 De kleuters kunnen het ritme van de seizoenen in de directe omgeving herkennen.
• 4.2.8 De kleuters kunnen de beweging van de aarde om haar as tonen met behulp van een wereldbol.

Vierde leerjaar

• 4.2.11 De leerlingen kennen de zon als ster.
• 4.2.12 De leerlingen kennen de namen van de planeten binnen ons zonnestelsel.
• 4.2.13 De leerlingen kennen de duur en de richting van de beweging van de aarde om haar as.
• 4.2.14 De leerlingen kennen de namen, kenmerken en de begin- en einddatum van de seizoenen.
• 4.2.15 De leerlingen kennen de relatie tussen de beweging van de aarde en dag/nacht, tijdszones.

Zesde leerjaar

• 4.2.13 De leerlingen kennen kenmerken en verschijnselen van het heelal: planetenstelsel, zonnestelsel, sterren.
• 4.2.14 De leerlingen kennen de getijden: eb, vloed, laagwater, hoogwater.
• 4.2.15 De leerlingen kennen de maanfasen: volle maan, nieuwe maan, eerste kwartier, laatste kwartier.
• 4.2.16 De leerlingen kennen de eclipsen: zonsverduistering, maansverduistering.
• 4.2.17 De leerlingen kennen de duur en de richting van de beweging van de aarde rond de zon.
• 4.2.18 De leerlingen kunnen het burgerlijk jaar, het schrikkeljaar en de seizoenen in verband brengen met de beweging van de aarde rond de zon, rekening houdend met de schuine stand van de aardas.
• 4.2.19 De leerlingen kunnen de getijden, de maanfasen en de eclipsen in verband brengen met de beweging van de maan rond de aarde.

Derde kleuterklas

• 4.3.1 De kleuters kunnen een ruimtelijke indeling van een kamer en een buitenruimte beschrijven door observatie en geheugen.
• 4.3.2 De kleuters kunnen een geobserveerde ruimte weergeven door middel van een eenvoudige tekening of schets.
• 4.3.3 De kleuters kunnen een neerslagvorm observeren: regen, sneeuw, hagel, mist.

Vierde leerjaar

• 4.3.1 De leerlingen kunnen met betrekking tot aardrijkskundige vaardigheden:
• 4.3.2 De leerlingen kunnen met betrekking tot aardrijkskundig onderzoek:

Zesde leerjaar

• 4.3.1 De leerlingen kunnen met betrekking tot aardrijkskundige vaardigheden:

Derde kleuterklas

• 4.3.4 De kleuters kunnen een actueel ruimtelijk vraagstuk bespreken in termen van gevolgen en relatieve meting.
• 4.3.5 De kleuters kunnen ideeën genereren om actuele ruimtelijke problemen op te lossen met behulp van relatieve ruimtelijke begrippen.

Vierde leerjaar

• 4.3.3 De leerlingen kunnen aardrijkskundige kennis en vaardigheden van het 4de jaar gebruiken om zelf aardrijkskundige vragen te beantwoorden over:

Zesde leerjaar

• 4.3.2 De leerlingen kunnen aardrijkskundige kennis en vaardigheden op niveau 6de jaar gebruiken om zelf aardrijkskundige vragen te beantwoorden over:

Derde kleuterklas

• 3.1.1 De kleuters kennen de volgende begrippen met betrekking tot organismen: de fauna, de zoogdieren, de vogels, de vissen, de insecten, de flora.
• 3.1.2 De kleuters kunnen:

Vierde leerjaar

• 3.1.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot de classificatie van organismen: de gewervelde dieren, de amfibieën, de ongewervelde dieren, de spinachtigen, de schimmels.
• 3.1.2 De leerlingen kennen de classificatie van organismen:
• 3.1.3 De leerlingen kunnen organismen beschrijven op basis van kenmerken: bouw en voortplantingswijze.

Zesde leerjaar

• 3.1.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot de classificatie van organismen: het classificeren, de taxonomie, de reptielen, de geleedpotigen, de zaadplanten, de sporenplanten, de bacteriën.
• 3.1.2 De leerlingen kennen de classificatie van organismen.
• 3.1.3 De leerlingen kunnen organismen classificeren op basis van kenmerken: bouw, voedingswijze en voortplantingswijze.

Derde kleuterklas

• 3.1.3 De kleuters kennen de volgende begrippen in verband met de levenscyclus: geboren worden, kiemen, groeien, sterven.
• 3.1.4 De kleuters kennen de fasen van de levenscyclus: geboorte/kieming, groei, voortplanting, dood.

Vierde leerjaar

• 3.1.4 De leerlingen kennen de volgende begrippen: de levenscyclus, de metamorfose.
• 3.1.5 De leerlingen kennen de levenscyclus van fauna, voor elk van deze groepen: zoogdieren, vogels, amfibieën, insecten.
• 3.1.6 De leerlingen kennen de fasen van lichamelijke groei en ontwikkeling bij de mens.
• 3.1.7 De leerlingen kunnen verschillen en overeenkomsten beschrijven bij de voortplanting van fauna.

Zesde leerjaar

• 3.1.4 De leerlingen kennen de volgende begrippen: de voortplanting, de geslachtelijke voortplanting, de ongeslachtelijke voortplanting, de bestuiving, de bevruchting.
• 3.1.5 De leerlingen kennen redenen waarom organismen zichzelf voortplanten.
• 3.1.6 De leerlingen kennen het proces van geslachtelijke en ongeslachtelijke voortplanting bij zaadplanten.
• 3.1.7 De leerlingen kennen het belang van insecten bij de bestuiving van zaadplanten.
• 3.1.8 De leerlingen kunnen onderscheid maken tussen geslachtelijke en ongeslachtelijke voortplanting bij zaadplanten.

Derde kleuterklas

• 3.2.1 De kleuters kennen het principe van eten en gegeten worden.

Vierde leerjaar

• 3.2.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen:
• 3.2.2 De leerlingen kennen een voedselketen bestaande uit drie organismen.
• 3.2.3 De leerlingen kennen de rol van organismen in de voedselkringloop: producenten, consumenten, reducenten.
• 3.2.4 De leerlingen kennen de betekenis van de stappen binnen de ladder van Lansink: preventie, hergebruik, sorteren, recycleren, verbranden, storten.
• 3.2.5 De leerlingen kunnen de voedselpiramide beschrijven door aan te tonen hoe dieren zich voeden met dieren en/of planten.
• 3.2.6 De leerlingen kunnen voorbeelden geven van relaties tussen organismen onderling en hun omgeving.

Zesde leerjaar

• 3.2.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen: de biodiversiteit, het voedselweb, het grasland, het bos, de heide, de zee en de kust, het stadslandschap, het agrarisch landschap, het zoet water, het ecosysteem.
• 3.2.2 De leerlingen kennen de opbouw van een voedselweb.
• 3.2.3 De leerlingen kennen diensten die het ecosysteem levert aan de mens.
• 3.2.4 De leerlingen weten dat mensen een positieve en negatieve impact kunnen hebben op het ecosysteem.
• 3.2.5 De leerlingen kunnen aan de hand van hun biotische en abiotische factoren de volgende biotopen identificeren: grasland, bos, heide, zee en kust, stadslandschap, agrarisch landschap, zoet water.
• 3.2.6 De leerlingen kunnen voedselketens opnoemen en interpreteren.
• 3.2.7 De leerlingen kunnen verwoorden dat omgevingen kunnen veranderen.
• 3.2.8 De leerlingen kunnen verwoorden waarom biodiversiteit essentieel is voor het leven op aarde.

Derde kleuterklas

Geen doel voor dit eindpunt in deze rubriek.

Vierde leerjaar

• 3.2.7 De leerlingen kennen de volgende begrippen:
• 3.2.8 De leerlingen kennen de functie van de verschillende delen van een plant: wortel, stengel, stam, bladeren, bloemen, vruchten, zaad.
• 3.2.9 De leerlingen weten dat stoffen worden getransporteerd binnen dieren en planten.
• 3.2.10 De leerlingen kunnen gelijkenissen en verschillen benoemen tussen ouders en nakomelingen bij mens en dier.

Zesde leerjaar

• 3.2.9 De leerlingen kennen de volgende begrippen:
• 3.2.10 De leerlingen kennen de functie van de verschillende delen van een bloem: kelkbladeren, kroonbladeren, stamper, vruchtbeginsel, meeldraden.
• 3.2.11 De leerlingen kennen het concept van evolutie.
• 3.2.12 De leerlingen weten dat alle organismen uit één of meer cellen bestaan.
• 3.2.13 De leerlingen weten dat soorten in de loop der tijd veranderen en dat sommige uitgestorven zijn.
• 3.2.14 De leerlingen weten dat nakomelingen erfelijke eigenschappen van hun ouders meekrijgen.
• 3.2.15 De leerlingen weten dat nakomelingen in de regel verschillend van, en niet identiek aan hun ouders zijn.
• 3.2.16 De leerlingen kunnen voorbeelden geven van aanpassingen van organismen.

Derde kleuterklas

• 3.2.2 De kleuters kennen verschillende voedingsmiddelen.
• 3.2.3 De kleuters weten dat mensen eten en drinken om te groeien en te bewegen.
• 3.2.4 De kleuters kunnen aangeven dat je moet eten wanneer je honger hebt en drinken wanneer je dorst hebt.

Vierde leerjaar

• 3.2.11 De leerlingen kennen de volgende begrippen: de voedingsmiddelen, de bouwstof, de brandstof, de beschermende stof.
• 3.2.12 De leerlingen kennen de functies van voedsel: bouwstof, brandstof, beschermende stof.
• 3.2.13 De leerlingen kunnen onderzoeken dat planten groeien wanneer ze zonlicht, water en warmte krijgen.

Zesde leerjaar

• 3.2.17 De leerlingen kennen de volgende begrippen:
• 3.2.18 De leerlingen kennen de verschillende voedingsstoffen en hun functie: suikers, eiwitten, vetten, water, mineralen, vitaminen, vezels.
• 3.2.19 De leerlingen kennen het principe van fotosynthese.
• 3.2.20 De leerlingen kennen de zon als primaire energiebron.
• 3.2.21 De leerlingen weten dat bijna elke voedselketen start onder invloed van de energie van de zon.

Derde kleuterklas

• 3.3.1 De kleuters kennen de volgende begrippen:
• 3.3.2 De kleuters kennen lichaamsdelen en hun functie: spieren, botten, longen, hart, maag, ogen, oren, neus, mond, huid.
• 3.3.3 De kleuters kunnen deze lichaamsdelen op het eigen lichaam aanduiden en benoemen.

Vierde leerjaar

• 3.3.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen:
• 3.3.2 De leerlingen kennen fysieke functies van de mens en de bijbehorende weefsels en organen met hun functie: spijsvertering, beweging, steun (skelet).
• 3.3.3 De leerlingen kunnen deze lichaamsdelen, weefsels en organen op het eigen lichaam aanduiden en benoemen.

Zesde leerjaar

• 3.3.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen:
• 3.3.2 De leerlingen kennen fysieke functies van de mens, en de bijbehorende weefsels en organen met hun functie: waarneming, voortplanting, ademhaling, bloedsomloop.
• 3.3.3 De leerlingen kunnen deze lichaamsdelen, weefsels en organen schematisch weergeven.

Derde kleuterklas

• 3.4.1 De kleuters kunnen materie sorteren op basis van waarneembare eigenschappen.

Vierde leerjaar

• 3.4.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen:
• 3.4.2 De leerlingen kunnen materie onderzoeken en vergelijken op basis van hun eigenschappen: de hardheid, de breekbaarheid, de waterdichtheid, de thermische geleidbaarheid, de oplosbaarheid.

Zesde leerjaar

• 3.4.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen:
• 3.4.2 De leerlingen weten dat alle materie uit deeltjes bestaat.
• 3.4.3 De leerlingen kunnen de massa-volume-relatie tussen voorwerpen met verschillende massadichtheden onderzoeken.
• 3.4.4 De leerlingen kunnen materie onderzoeken en vergelijken op basis van hun eigenschappen.

Derde kleuterklas

• 3.5.1 De kleuters kennen de volgende begrippen met betrekking tot natuurkundige verschijnselen:
• 3.5.2 De kleuters kennen licht: de lichtbron, de reflectie.
• 3.5.3 De kleuters kennen geluid: hard, zacht.
• 3.5.4 De kleuters kennen magnetisme
• 3.5.5 De kleuters kunnen magnetische en niet-magnetische materialen onderscheiden.

Vierde leerjaar

• 3.5.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen:
• 3.5.2 De leerlingen kennen kracht en beweging:
• 3.5.3 De leerlingen kennen energie en energievormen:
• 3.5.4 De leerlingen kennen licht: rechtlijnige beweging.
• 3.5.5 De leerlingen kennen geluid:
• 3.5.6 De leerlingen kennen magnetisme:
• 3.5.7 De leerlingen kennen aggregatietoestanden:

Zesde leerjaar

• 3.5.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen:
• 3.5.2 De leerlingen kennen kracht en beweging:
• 3.5.3 De leerlingen kennen energie:
• 3.5.4 De leerlingen kennen licht: reflecteren, absorberen en doorlaten van licht.
• 3.5.5 De leerlingen kennen geluid: de relatie tussen geluidssterkte en afstand tot de geluidsbron.
• 3.5.6 De leerlingen kennen elektrische verschijnselen:
• 3.5.7 De leerlingen kunnen natuurkundige verschijnselen onderzoeken met behulp van de onderzoekscyclus.

Derde kleuterklas

• 3.6.1 De kleuters kennen de relatie tussen oorzaak en gevolg.
• 3.6.2 De kleuters kunnen aangeleerde woordenschat inzetten om te redeneren over een wetenschappelijke vraag.

Vierde leerjaar

• 3.6.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen: het onderzoek, de onderzoeksvraag, de hypothese, de conclusie.
• 3.6.2 De leerlingen kennen het concept van onderzoeksvraag en hypothese.
• 3.6.3 De leerlingen kunnen een voorafgaand opgezet eerlijk onderzoek uitvoeren.
• 3.6.4 De leerlingen kunnen systematisch waarnemingen noteren en conclusies trekken.

Zesde leerjaar

• 3.6.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen: de onderzoekscyclus, eerlijk onderzoeken, verkennen, onderzoek opzetten, onderzoek uitvoeren, concluderen, presenteren.
• 3.6.2 De leerlingen kennen de onderzoekscyclus als een gestructureerde aanpak met de volgende fasen: verkennen, onderzoek opzetten, onderzoek uitvoeren, concluderen, presenteren.
• 3.6.3 De leerlingen kunnen een onderzoek opzetten met behulp van de onderzoekscyclus.
• 3.6.4 De leerlingen kunnen de volgende basisprincipes van eerlijk onderzoek toepassen: gecontroleerde omstandigheden, reproduceerbaarheid.

Derde kleuterklas

• 3.6.3 De kleuters weten dat voorwerpen en materialen een functie hebben en ontworpen zijn om een probleem op te lossen.

Vierde leerjaar

• 3.6.5 De leerlingen kennen ontwerpen als een manier om aan een behoefte te voldoen.
• 3.6.6 De leerlingen kunnen met concreet materiaal en gegeven criteria een ontwerp bedenken en uitvoeren om aan een behoefte te voldoen.

Zesde leerjaar

• 3.6.5 De leerlingen kennen de volgende begrippen: ontwerpen, optimaliseren, de ontwerpcyclus, verkennen, ideeën verzinnen en selecteren, het ontwerp plannen, het ontwerp realiseren, testen en optimaliseren, presenteren.
• 3.6.6 De leerlingen kennen de ontwerpcyclus als een gestructureerde aanpak met de volgende fasen: verkennen, ideeën verzinnen en selecteren, ontwerp plannen, ontwerp realiseren, testen en optimaliseren, presenteren.
• 3.6.7 De leerlingen kennen het belang van het formuleren van criteria om aan een behoefte te voldoen.
• 3.6.8 De leerlingen kunnen ontwerpen met behulp van de ontwerpcyclus.

Derde kleuterklas

• 3.7.1 De kleuters kunnen leeftijdsadequate technische systemen correct en veilig gebruiken.

Vierde leerjaar

• 3.7.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen: monteren, demonteren.
• 3.7.2 De leerlingen kennen basisgereedschap voor montage en demontage.
• 3.7.3 De leerlingen kunnen basisvaardigheden toepassen bij het monteren en demonteren van technische systemen.

Zesde leerjaar

• 3.7.3 De leerlingen kennen de volgende begrippen: herstellen, onderhouden.
• 3.7.4 De leerlingen kennen basisgereedschap voor basisonderhoud en herstellingen.
• 3.7.5 De leerlingen kennen het belang van het onderhouden en herstellen van technische systemen.
• 3.7.6 De leerlingen kunnen basisonderhoud en kleine herstellingen uitvoeren.

Derde kleuterklas

Geen doel voor dit eindpunt in deze rubriek.

Vierde leerjaar

• 3.7.4 De leerlingen kennen het volgende begrip: de onderdelen.
• 3.7.5 De leerlingen kunnen de werking van een technisch systeem beschrijven aan de hand van onderdelen en materialen.
• 3.7.6 De leerlingen kunnen verwoorden hoe vormgeving en design een rol spelen bij het gebruik van technische systemen.

Zesde leerjaar

• 3.7.7 De leerlingen kennen de volgende begrippen: het tandwiel, de riem, de ketting, de hefboom, de katrol, het technische systeem, de vormgeving, het design.
• 3.7.8 De leerlingen kennen belangrijke mechanische overbrengingen: tandwielen, riemen en kettingen, hefbomen, katrollen.
• 3.7.9 De leerlingen kennen de werking van technische systemen op basis van kennis over natuurkundige verschijnselen.
• 3.7.10 De leerlingen kunnen de werking, de bouw en de materiaalkeuze van technische systemen analyseren en beschrijven.

Derde kleuterklas

Geen doel voor dit eindpunt in deze rubriek.

Vierde leerjaar

Geen doel voor dit eindpunt in deze rubriek.

Zesde leerjaar

• 3.7.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen: de wisselwerking, de wetenschap, de technologie, de technologische ontwikkeling, de wetenschappelijke ontdekking, de innovatie, de uitvinding, de duurzaamheid, de ecologische voetafdruk, de ethiek.
• 3.7.2 De leerlingen kunnen uitdrukken dat gevolgen van wetenschappen en technologie op zichzelf, anderen, het milieu en de maatschappij, zowel op korte als op lange termijn, positief, negatief of onzeker kunnen zijn.