2de leerjaar

Kennis van het verleden › Oudheid

• 5.1.GL2.1 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de oudheid in de Griekse wereld overleefden, samenleefden en hoe ze dachten: mythologie, religie, de berg Olympos.nog niet uitgewerkt
• 5.1.GL2.6 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de oudheid in de Griekse wereld overleefden, samenleefden en hoe ze dachten: filosofie, Sokrates.nog niet uitgewerkt
• 5.1.GL2.7 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de oudheid in de Griekse wereld overleefden, samenleefden en hoe ze dachten: filosofie, Archimedes.nog niet uitgewerkt
• 5.1.GL2.8 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de oudheid in de Griekse wereld overleefden, samenleefden en hoe ze dachten: filosofie, Hippocrates.nog niet uitgewerkt
• 5.1.GL2.2 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de oudheid in de Griekse wereld overleefden, samenleefden en hoe ze dachten: Athene, Akropolis.nog niet uitgewerkt
• 5.1.GL2.3 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de oudheid in de Griekse wereld overleefden, samenleefden en hoe ze dachten: Athene, de aristocratie.nog niet uitgewerkt
• 5.1.GL2.4 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de oudheid in de Griekse wereld overleefden, samenleefden en hoe ze dachten: Athene, de wetten van Solon, burgerrechten.nog niet uitgewerkt
• 5.1.GL2.5 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de oudheid in de Griekse wereld overleefden, samenleefden en hoe ze dachten: burgerrechten, vrouwen in de Griekse oudheid.nog niet uitgewerkt
• 5.1.GL2.9 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de oudheid in de invloedssfeer van de Romeinen overleefden, samenleefden en hoe ze dachten: imperialisme, Rome, Carthago, Hannibal.nog niet uitgewerkt
• 5.1.GL2.10 De leerlingen weten hoe mensen tijdens de oudheid in de invloedssfeer van de Romeinen overleefden, samenleefden en hoe ze dachten: dagelijks leven, Pompeï, keukens, slaafgemaakten.nog niet uitgewerkt

Kennis van geschiedenis › Bronnengebruik

• 5.2.GL2.1 De leerlingen kunnen het verschil tussen bron en bewijs herkennen.nog niet uitgewerkt
• 5.2.GL2.2 De leerlingen kunnen typische vragen herkennen om te stellen over aangereikte bronnen: hoe en waarom een bron is gemaakt, wanneer en waar een bron is gemaakt.nog niet uitgewerkt
• 5.2.GL2.3 De leerlingen weten wat paleontologen, archeologen en historici doen.nog niet uitgewerkt
• 5.2.GL2.4 De leerlingen kunnen diverse, veelgebruikte bronnen relevant voor de oudheid en de middeleeuwen herkennen.nog niet uitgewerkt

Kennis van geschiedenis › Historisch redeneren

• 5.2.GL2.5 De leerlingen kunnen gelijkenissen en verschillen binnen en tussen bestudeerde samenlevingen beschrijven.nog niet uitgewerkt
• 5.2.GL2.6 De leerlingen kunnen aspecten van verandering en continuïteit beschrijven.nog niet uitgewerkt
• 5.2.GL2.7 De leerlingen kunnen oorzaken en gevolgen van een gebeurtenis of een ontwikkeling beschrijven.nog niet uitgewerkt

Kennis van geschiedenis › Chronologisch bewustzijn

• 5.2.GL2.8 De leerlingen kunnen aangereikte bronnen over de bestudeerde historische periodes chronologisch ordenen: oudheid, middeleeuwen, hedendaagse tijd.nog niet uitgewerkt

Kennis van geschiedenis › Perspectieven

• 5.2.GL2.9 De leerlingen kunnen een perspectief van mensen in het verleden en een hedendaags perspectief op het verleden op elementair niveau vergelijken.nog niet uitgewerkt

Reflectie en dialoog over verleden en geschiedenis › Erfgoed identiteit betekenis relatie verleden-heden

• 5.3.GL2.1 De leerlingen kunnen beschrijven hoe persoonlijke identiteit mee gevormd wordt door het verleden: familiebanden, aandenken.nog niet uitgewerkt

Reflectie en dialoog over verleden en geschiedenis › Burgerschap

• 5.3.GL2.4 De leerlingen kunnen de volgende begrippen met betrekking tot de principes van de democratische rechtsstaat benoemen: <span>verkiezingen, vertegenwoordiging, macht, rechten, plichten, regels, afspraken, gelijkheid</span>.nog niet uitgewerkt

Topografie › Topografisch referentiekader

• 4.1.GL2.1 De leerlingen kunnen de ligging van de werelddelen observeren.nog niet uitgewerkt
• 4.1.GL2.2 De leerlingen kunnen de ligging van bekende plaatsen in de schoolgemeente observeren.nog niet uitgewerkt
• 4.1.GL2.3 De leerlingen kennen de naam en de ligging van: eventuele deelgemeenten, en buurgemeenten;nog niet uitgewerkt
• 4.1.GL2.4 De leerlingen kunnen de ligging van de buurlanden van België observeren.nog niet uitgewerkt

Topografie › Relatieve en absolute ligging

• 4.1.GL2.5 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot relatieve ligging: de hoofdwindrichtingen, het noorden, het oosten, het zuiden, het westen, N, O, Z, W;nog niet uitgewerkt
• 4.1.GL2.6 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot absolute plaatsbepaling: de thuisgemeente en de postcode, de schoolgemeente en de postcode;nog niet uitgewerkt

Aardrijkskundige kennis › Aarde en atmosfeer

• 4.2.GL2.1 De leerlingen kunnen de aanwezigheid van water in verschillende hoedanigheden illustreren.nog niet uitgewerkt

Aardrijkskundige kennis › Landschappen

• 4.2.GL2.2 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot natuurlijke aspecten van landschappen, inclusief de vorming en het proces ervan: de bodem: het zand, de klei, de leem, steenachtig.nog niet uitgewerkt
• 4.2.GL2.3 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot infrastructuur en hun interactie met landschappen: de transportinfrastructuur: de snelweg, het kanaal, de (lucht)haven;nog niet uitgewerkt
• 4.2.GL2.4 De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot infrastructuur en hun interactie met landschappen: de recreatie en het toerisme: het sportterrein, de entertainmentfaciliteit.nog niet uitgewerkt

Aardrijkskundige kennis › Weer en klimaat

• 4.2.GL2.5 De leerlingen kunnen het verband tussen patronen in weersverschijnselen en de seizoenen illustreren.nog niet uitgewerkt

Aardrijkskundige kennis › Kosmografie

• 4.2.GL2.6 De leerlingen weten dat de aarde een planeet is.nog niet uitgewerkt
• 4.2.GL2.7 De leerlingen kennen de kenmerken van de seizoenen.nog niet uitgewerkt
• 4.2.GL2.8 De leerlingen kennen de namen en de begin- en einddatum van de seizoenen.nog niet uitgewerkt

Aardrijkskundige vaardigheden, onderzoek en denken › Ruimtelijke vaardigheden

• 4.3.GL2.1 De leerlingen kunnen met betrekking tot aardrijkskundige vaardigheden: zichzelf in de werkelijke ruimte oriënteren met behulp van verschillende methoden: plattegrond;nog niet uitgewerkt
• 4.3.GL2.2 De leerlingen kunnen zelf een plattegrond maken van een voor hen bekende omgeving.nog niet uitgewerkt
• 4.3.GL2.3 De leerlingen kunnen een plattegrond oriënteren op basis van herkenningspunten in de werkelijke ruimte.nog niet uitgewerkt
• 4.3.GL2.4 De leerlingen kunnen voorgestelde elementen op een plattegrond identificeren.nog niet uitgewerkt
• 4.3.GL2.5 De leerlingen kunnen voorgestelde elementen op een plattegrond lokaliseren.nog niet uitgewerkt
• 4.3.GL2.6 De leerlingen kunnen een route op een plattegrond van een bekende omgeving uitvoeren.nog niet uitgewerkt
• 4.3.GL2.7 De leerlingen kunnen bij een eigen plattegrond een legende met symbolen maken.nog niet uitgewerkt
• 4.3.GL2.8 De leerlingen kunnen een legende bij een plattegrond hanteren.nog niet uitgewerkt
• 4.3.GL2.9 De leerlingen kunnen voorgestelde elementen op een analoge en digitale kaart lokaliseren.nog niet uitgewerkt

Aardrijkskundige vaardigheden, onderzoek en denken › Aardrijkskundig onderzoek

• 4.3.GL2.10 De leerlingen kunnen op verschillende momenten observaties van weersverschijnselen weergeven.nog niet uitgewerkt

Aardrijkskundige vaardigheden, onderzoek en denken › Aardrijkskundig denken

• 4.3.GL2.11 De leerlingen kunnen aardrijkskundige kennis en vaardigheden van het 2e jaar gebruiken om zelf aardrijkskundige vragen te beantwoorden: ruimtelijke posities, relaties en contrasten;nog niet uitgewerkt
• 4.3.GL2.12 De leerlingen kunnen de onmiddellijke gevolgen van eigen handelingen in de leefomgeving voorstellen onder de vorm van als-dan-relaties.nog niet uitgewerkt
• 4.3.GL2.13 De leerlingen kunnen vanuit kennis over een specifieke duurzaamheidskwestie duurzame keuzes in de eigen leefomgeving toelichten.nog niet uitgewerkt

Organismen › Classificatie van organismen

• 3.1.GL2.1 De leerlingen kunnen vogels beschrijven op basis van kenmerken: bouw.nog niet uitgewerkt
• 3.1.GL2.2 De leerlingen kennen de classificatie van organismen: de fauna: de zoogdieren, de vogels, de vissen; de flora.nog niet uitgewerkt

Organismen › Ontwikkeling en voortplanting van organismen

• 3.1.GL2.3 De leerlingen kennen de levenscyclus van vogels.nog niet uitgewerkt

Relatie tussen organismen en tussen organismen en omgevingsfactoren in een biotoop › Relatie tussen organismen onderling en hun omgeving

• 3.2.GL2.1 De leerlingen kennen het volgende begrip: het recycleren.nog niet uitgewerkt
• 3.2.GL2.2 De leerlingen kunnen aan de hand van hun biotische en abiotische factoren minimaal drie van de volgende biotopen identificeren: grasland, bos, heide, zee en kust, stadslandschap, landbouwlandschap, zoet water.nog niet uitgewerkt
• 3.2.GL2.3 De leerlingen kunnen toepassingen benoemen van gerecycleerd afval.nog niet uitgewerkt
• 3.2.GL2.4 De leerlingen weten dat afval in de natuur schadelijk kan zijn voor planten, dieren en mensen.nog niet uitgewerkt

Relatie tussen organismen en tussen organismen en omgevingsfactoren in een biotoop › Bouw van organismen

• 3.2.GL2.5 De leerlingen kennen de volgende begrippen: de paddenstoel, de hoed, de steel, de sporen.nog niet uitgewerkt

Relatie tussen organismen en tussen organismen en omgevingsfactoren in een biotoop › Energiebronnen en voedingsstoffen

• 3.2.GL2.7 De leerlingen weten dat voedingsmiddelen uit planten en dieren komen.nog niet uitgewerkt
• 3.2.GL2.8 De leerlingen kunnen voedingsmiddelen indelen volgens de structuur van de voedingsdriehoek.nog niet uitgewerkt

Menselijk lichaam › Fysieke functies van de mens

• 3.3.GL2.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen: de slokdarm.nog niet uitgewerkt
• 3.3.GL2.2 De leerlingen kennen de rol van de slokdarm en de maag bij de fysieke functie: de spijsvertering.nog niet uitgewerkt
• 3.3.GL2.3 De leerlingen kennen de rol van de tong bij proeven.nog niet uitgewerkt

Materie › Eigenschappen van materie

• 3.4.GL2.1 De leerlingen kunnen materie onderzoeken en vergelijken op basis van hun eigenschappen: de waterdichtheid.nog niet uitgewerkt

Natuurkundige verschijnselen › Geluid

• 3.5.GL2.1 De leerlingen kennen de volgende begrippen: de geluidsbron, de luidspreker.nog niet uitgewerkt
• 3.5.GL2.2 De leerlingen kunnen voorbeelden geven van geluidsbronnen.nog niet uitgewerkt
• 3.5.GL2.3 De leerlingen kennen geluid: geluidssterkte.nog niet uitgewerkt

Natuurkundige verschijnselen › Kracht en beweging

• 3.5.GL2.5 De leerlingen kennen de volgende begrippen: de kracht, de snelheid.nog niet uitgewerkt
• 3.5.GL2.6 De leerlingen kennen de volgende begrippen: de beweging, versnellen, vertragen.nog niet uitgewerkt
• 3.5.GL2.4 De leerlingen weten dat duw- of trekkrachten bewegingsverandering kunnen veroorzaken.nog niet uitgewerkt

Natuurkundige verschijnselen › Elektriciteit

• 3.5.GL2.10 De leerlingen kennen de volgende begrippen: de schakelaar, de stroom.nog niet uitgewerkt
• 3.5.GL2.7 De leerlingen weten dat een eenvoudige stroomkring gesloten moet zijn om te werken.nog niet uitgewerkt
• 3.5.GL2.8 De leerlingen kunnen een eenvoudige stroomkring bouwen.nog niet uitgewerkt
• 3.5.GL2.9 De leerlingen kunnen het juiste type batterij koppelen aan een toestel.nog niet uitgewerkt

Systematische en methodische benadering van wetenschappelijke en technologische problemen › Onderzoekende houding

• 3.7.GL2.2 De leerlingen kennen de volgende begrippen: het onderzoek.nog niet uitgewerkt
• 3.7.GL2.1 De leerlingen weten dat je met een onderzoeksvraag en een voorspelling een onderzoek kunt starten.nog niet uitgewerkt

Systematische en methodische benadering van wetenschappelijke en technologische problemen › Ontwerpend leren

• 3.7.GL2.3 De leerlingen weten dat ontwerpen een proces is dat start bij een behoefte of een vraag.nog niet uitgewerkt
• 3.7.GL2.4 De leerlingen kunnen criteria voor een ontwerp benoemen.nog niet uitgewerkt
• 3.7.GL2.5 De leerlingen kunnen een ontwerp schetsen.nog niet uitgewerkt
• 3.7.GL2.6 De leerlingen kunnen materialen kiezen in functie van ontwerpcriteria.nog niet uitgewerkt
• 3.7.GL2.7 De leerlingen kunnen met ondersteuning een ontwerp realiseren.nog niet uitgewerkt

Technologie › Hoe mens, wetenschap en technologie elkaar beïnvloeden

• 3.6.GL2.1 De leerlingen kunnen aan de hand van voorbeelden beschrijven welke gevolgen het gebruik of ontbreken van een technisch systeem heeft.nog niet uitgewerkt

Technologie › Technische systemen hanteren

• 3.6.GL2.8 De leerlingen kennen de volgende begrippen: monteren, demonteren.nog niet uitgewerkt
• 3.6.GL2.2 De leerlingen kennen minstens dit basisgereedschap voor montage en demontage: de klauwhamer, de nijptang, de boor, de handboor, de rolmeter, het lijmpistool, de (lijm)klem.nog niet uitgewerkt
• 3.6.GL2.3 De leerlingen kunnen eenvoudige technische systemen monteren met eenvoudige verbindingen zoals lijmen, tapen, knopen, vastklemmen of schroeven.nog niet uitgewerkt
• 3.6.GL2.4 De leerlingen kunnen eenvoudige technische systemen demonteren door verbindingen los te maken zoals een schroef losdraaien, een knoop losmaken, klittenband openen of onderdelen uit elkaar halen.nog niet uitgewerkt
• 3.6.GL2.5 De leerlingen kunnen onderdelen herkennen op basis van vorm of functie zoals een schroef, een bout, een moer, een wiel, een as, een scharnier, een handvat of een knop.nog niet uitgewerkt
• 3.6.GL2.12 De leerlingen kunnen een stappenplan volgen.nog niet uitgewerkt
• 3.6.GL2.6 De leerlingen kennen veelvoorkomende verbindingen: lijmverbindingen, tapeverbindingen, knoopverbindingen, schroefverbindingen, bout-moerverbindingen, klittenband en scharnieren.nog niet uitgewerkt
• 3.6.GL2.7 De leerlingen kunnen onderdelen demonteren om het type verbinding te herkennen: lijm, tape, knoop, schroef, bout en moer, klittenband of scharnier.nog niet uitgewerkt

Technologie › Technische systemen beschrijven

• 3.6.GL2.9 De leerlingen kennen verschillende soorten materialen en hun toepassing in technische systemen.nog niet uitgewerkt
• 3.6.GL2.10 De leerlingen kunnen aan de hand van voorbeelden beschrijven waarom bepaalde materialen gebruikt worden voor een onderdeel van een technisch systeem.nog niet uitgewerkt
• 3.6.GL2.11 De leerlingen kunnen aan de hand van voorbeelden beschrijven hoe onderdelen verbonden worden op een manier die de stevigheid of werking van een technisch systeem beïnvloedt.nog niet uitgewerkt