Op.stap-doel · 1ste leerjaar (G)

5.1.GL1.5

De leerlingen weten hoe mensen tijdens de prehistorie overleefden en samenleefden: Çatalhöyük, relaties tussen mens-dier-plant, leven op het ritme van dag/nacht/seizoenen.

Discipline
Geschiedenis
Domein
Kennis van het verleden
Subdomein
Prehistorie
Cluster
Hoe leven mensen elke dag?
Route
Gemeenschappelijke doelen (G)
Fase
1ste leerjaar
Bron
Op.stap 1.3, momentopname 2 oktober 2026. Oorspronkelijke sleutel 8c25bb02-9423-4141-ac81-31a601864ec0

Toelichting uit de bron

Ongewijzigde brontekst van Op.stap; niet door Kennisatlas als encyclopedische uitleg gecontroleerd.

Voorkennis uit kennis van het verleden die je kan activeren 
  • mensen leven in kleine groep (stam)
  • mensen delen kennis
  • mensen jagen en verzamelen voedsel
  • mensen leven in relatie met planten en dieren uit hun omgeving
Inzichten die nagestreefd worden met dit doel
  • Çatalhöyük als een voorbeeld van de overgang van leven door jagen en verzamelen naar leven van landbouw en veeteelt.
  • Mensen zijn nog steeds sterk afhankelijk van de natuur, van wat ze kunnen oogsten.
  • Vanuit het geregeld verzamelen van planten op een bepaalde plek, gaan mensen over naar het zelf beheren van planten: zaaien en planten om te oogsten.
  • Vanuit het bejagen van bepaalde diersoorten, gaan mensen over naar het beheren van kuddes (geiten schapen, runderen, ...) door ze te beschermen tegen roofdieren (hun concurrenten om voedsel), door ze naar goede weidegronden en drenkplaatsen te brengen. Jagen wordt dan slachten van dieren.
  • Op bepaalde plaatsen, zoals Çatalhöyük, leven door deze processen steeds grotere groepen mensen samen.
Richtinggevende woordenschat: prehistorie, voor onze tijd(rekening), het verleden, de periode, de duur, geschiedenis

Kennis in de encyclopedie

Voor dit doel is nog geen artikel of dossier uitgewerkt.

Minimumdoelen

  • 5.1.1 vierde leerjaarDe leerlingen weten hoe mensen tijdens de prehistorie met de natuur omgingen en samenleefden.Koppeling aangeleverd door de Op.stap-export (/agodi/onderwijsdoelen/opstap/92406); geen onafhankelijk gecontroleerde equivalentie.

Samenhang volgens de bron

Relaties zoals Op.stap ze aanlevert, met type en richting ongewijzigd. Kennisatlas heeft hun betekenis nog niet beoordeeld; ze vormen nog geen bevestigde leerlijn.

Gaat vooraf (before)

  • 5.1.GL1.4 1ste leerjaar · De leerlingen weten hoe mensen tijdens de prehistorie met de natuur omgingen en samenleefden: Maasvallei (Neanderthalers), relaties tussen mens-dier-plant.
  • 3.2.GL1.10 1ste leerjaar · De leerlingen weten dat mensen, dieren en planten voedsel nodig hebben om te kunnen leven en groeien.

Volgt na (after)

  • 5.1.GL1.6 1ste leerjaar · De leerlingen weten hoe mensen tijdens de prehistorie overleefden en samenleefden: Çatalhöyük, complexere sociale groepen, omgang met anderen.
  • 4.2.GL2.5 2de leerjaar · De leerlingen kunnen het verband tussen patronen in weersverschijnselen en de seizoenen illustreren.
  • 4.2.GL2.7 2de leerjaar · De leerlingen kennen de kenmerken van de seizoenen.

Samen te bekijken (together)

  • 5.2.GL1.7 1ste leerjaar · De leerlingen kunnen oorzaken en gevolgen van een gebeurtenis of een ontwikkeling aanduiden.
  • 5.2.GL1.9 1ste leerjaar · De leerlingen kunnen een onderscheid tussen een perspectief van mensen in het verleden en een hedendaags perspectief op het verleden herkennen.
  • 5.2.GL1.6 1ste leerjaar · De leerlingen kunnen aspecten van verandering en continuïteit aanduiden.
  • 5.2.GL1.5 1ste leerjaar · De leerlingen kunnen gelijkenissen en verschillen binnen en tussen bestudeerde samenlevingen aanduiden.

Verplicht samen (mandatoryTogether)

  • 5.2.GL1.4 1ste leerjaar · De leerlingen kunnen diverse, veelgebruikte bronnen relevant voor de prehistorie en de oudheid herkennen.
  • 5.2.GL1.3 1ste leerjaar · De leerlingen weten wat paleontologen, archeologen en historici doen.