Op.stap-doel · 4de leerjaar (G)
3.2.GL4.6
De leerlingen kennen de rol van organismen in de voedselkringloop: producenten, consumenten, reducenten.
Toelichting uit de bron
Ongewijzigde brontekst van Op.stap; niet door Kennisatlas als encyclopedische uitleg gecontroleerd.
De leerlingen leren dat organismen verschillende rollen kunnen opnemen in een voedselkringloop. Een voedselkringloop toont hoe voedsel en stoffen doorgegeven worden tussen organismen en opnieuw in de omgeving terechtkomen. In het vierde leerjaar leren leerlingen vooral de drie basisrollen kennen: producenten, consumenten en reducenten. Producenten zijn organismen die aan het begin van de voedselkringloop staan, zoals planten. Consumenten zijn organismen die andere organismen eten, zoals planteneters, vleeseters of alleseters. Reducenten zijn organismen die dode resten helpen afbreken, zoals schimmels, bacteriën en bepaalde bodemdieren.
Dit doel bouwt verder op het derde leerjaar, waar leerlingen leerden dat een voedselketen start bij flora. In het vierde leerjaar wordt dit verdiept: flora krijgt de rol van producent, dieren krijgen vaak de rol van consument, en schimmels, bacteriën of bodemorganismen krijgen de rol van reducent. Zo leren leerlingen dat voedselrelaties geen losse keten vormen, maar deel zijn van een kringloop waarin stoffen opnieuw beschikbaar kunnen worden voor planten.
Voorbeelden:
Dit doel bouwt verder op het derde leerjaar, waar leerlingen leerden dat een voedselketen start bij flora. In het vierde leerjaar wordt dit verdiept: flora krijgt de rol van producent, dieren krijgen vaak de rol van consument, en schimmels, bacteriën of bodemorganismen krijgen de rol van reducent. Zo leren leerlingen dat voedselrelaties geen losse keten vormen, maar deel zijn van een kringloop waarin stoffen opnieuw beschikbaar kunnen worden voor planten.
Voorbeelden:
- In een eenvoudige voedselkringloop zijn planten producenten, omdat ze aan het begin van de kringloop staan en voedsel vormen voor andere organismen.
- Een konijn dat gras eet, is een consument. Een vos die een konijn eet, is ook een consument. De ene consument kan dus planten eten, terwijl een andere consument dieren eet.
- Schimmels, bacteriën, regenwormen of andere bodemdieren kunnen resten van dode planten en dieren helpen afbreken. Zij nemen de rol van reducenten op.
- In een bos kunnen bladeren van bomen gegeten worden door rupsen, rupsen door vogels, en wanneer planten of dieren sterven, helpen schimmels en bodemdieren de resten afbreken. Zo komen stoffen opnieuw in de bodem terecht.
- In een voedselkringloop zoals gras → konijn → vos → resten → reducenten → bodem → gras zien leerlingen dat stoffen opnieuw kunnen worden opgenomen door planten.
Kennis in de encyclopedie
Voor dit doel is nog geen artikel of dossier uitgewerkt.
Minimumdoelen
- 3.2.3 vierde leerjaar
Samenhang volgens de bron
Relaties zoals Op.stap ze aanlevert, met type en richting ongewijzigd. Kennisatlas heeft hun betekenis nog niet beoordeeld; ze vormen nog geen bevestigde leerlijn.
Gaat vooraf (before)
- 3.2.GL3.3 3de leerjaar · De leerlingen kennen een voedselketen bestaande uit drie organismen.
- 3.2.GL3.4 3de leerjaar · De leerlingen weten dat een voedselketen start bij flora.
Volgt na (after)
- 3.2.GL5.4 5de leerjaar · De leerlingen kunnen verwoorden waarom organismen elkaar en hun omgeving nodig hebben om te overleven.
- 3.2.GL5.5 5de leerjaar · De leerlingen kunnen voedselketens opnoemen.
- 3.2.GL5.6 5de leerjaar · De leerlingen kunnen voedselketens interpreteren.
- 3.2.GL5.7 5de leerjaar · De leerlingen kennen de opbouw van een voedselweb.
Samen te bekijken (together)
- 3.2.GL4.1 4de leerjaar · De leerlingen kennen de volgende begrippen: de biotoop, de voedselkringloop, de voedselpiramide.
- 3.2.GL4.7 4de leerjaar · De leerlingen kunnen de voedselpiramide beschrijven door aan te tonen hoe dieren zich voeden met dieren en/of planten.
Verplicht samen (mandatoryTogether)
- 3.2.GL4.2 4de leerjaar · De leerlingen kennen de volgende begrippen: de producenten, de consumenten, de reducenten.