Op.stap-doel · 2de kleuter (G)

3.5.GK2.1

De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot natuurkundige verschijnselen: het licht, de lamp, de schaduw, de spiegel.

Discipline: Wetenschap en techniek
Domein: Natuurkundige verschijnselen
Subdomein: Licht
Cluster: Begrippen
Route: Gemeenschappelijke doelen (G)
Fase: 2de kleuter
Bron: Op.stap 1.3, momentopname 2 oktober 2026. Oorspronkelijke sleutel e445c67f-9960-4eee-a7ac-dd0bee001079

Toelichting uit de bron

Ongewijzigde brontekst van Op.stap; niet door Kennisatlas als encyclopedische uitleg gecontroleerd.

De leerlingen leren de begrippen licht, lamp, schaduw en spiegel kennen vanuit concrete ervaringen. Ze ontdekken dat licht afkomstig kan zijn van een lichtbron, zoals de zon of een lamp, en dat er een schaduw kan ontstaan wanneer iets het licht tegenhoudt. Een spiegel wordt in deze fase vooral herkend als een voorwerp dat met licht te maken heeft en waarin je iets kunt zien of waarmee licht kan weerkaatsen.
Bij dit doel ligt de nadruk op begripsvorming vanuit beleving en verwondering. Kleuters gebruiken de begrippen in betekenisvolle situaties: tijdens een verhaal, in spel, buiten in de zon, met een lamp of met een spiegel. Ze hoeven nog geen natuurkundige verklaring te geven, maar leren wel taal koppelen aan wat ze zien en ervaren.
Voorbeelden:

De leraar vertelt het verhaal van De Gruffalo, waarin de Grote Gevaarlijke Muis uiteindelijk de grote schaduw van Muis blijkt te zijn. De kleuters worden nieuwsgierig en onderzoeken daarna zelf hoe ze een schaduw kunnen vormen met behulp van de zon.
De kleuters gaan naar buiten en zoeken hun eigen schaduw op de grond. Ze benoemen: “Ik zie mijn schaduw.”
De kleuters ervaren dat er licht nodig is om een schaduw te zien, bijvoorbeeld licht van de zon of van een lamp.
De kleuters wijzen een lamp aan als iets dat licht geeft.
De kleuters gebruiken een zaklamp en een voorwerp om te verkennen wanneer er een schaduw ontstaat.
De kleuters spelen een schimmenspel en merken dat een hand, popje of voorwerp een schaduw kan maken wanneer het tussen het licht en een muur of doek staat.
De kleuters kijken in een spiegel en benoemen dat ze zichzelf of een voorwerp zien.
De kleuters zoeken in de klas voorwerpen die met licht te maken hebben, zoals een lamp, zaklamp, raam, spiegel of schaduwplek.
De kleuters gebruiken de woorden in eenvoudige zinnen: “De lamp geeft licht”, “Ik zie mijn schaduw”, “Ik kijk in de spiegel.”

Mogelijke aanpak in de klaspraktijk

Verhaal als vertrekpunt: de leraar vertrekt vanuit het verhaal van De Gruffalo en focust op de grote schaduw van Muis.
Verwondering: de kleuters vragen zich af hoe een kleine muis een grote schaduw kan maken.
Onderzoeken buiten: de kleuters gaan naar buiten en vormen zelf schaduwen met behulp van de zon.
Onderzoeken binnen: de kleuters gebruiken een lamp of zaklamp om schaduwen te maken op de muur, op de grond of achter een doek.
Taal geven: de leraar gebruikt consequent de begrippen licht, lamp, schaduw en spiegel tijdens het spel en de waarneming.
Verwoorden: de kleuters benoemen wat ze zien: “Hier is licht”, “Daar is mijn schaduw”, “De lamp schijnt”, “Ik zie iets in de spiegel.”

Kennis in de encyclopedie

Voor dit doel is nog geen artikel of dossier uitgewerkt.

Minimumdoelen

3.5.1 derde kleuterklasDe kleuters kennen de volgende begrippen met betrekking tot natuurkundige verschijnselen:Koppeling aangeleverd door de Op.stap-export (/agodi/onderwijsdoelen/opstap/92729); geen onafhankelijk gecontroleerde equivalentie.

Samenhang volgens de bron

Relaties zoals Op.stap ze aanlevert, met type en richting ongewijzigd. Kennisatlas heeft hun betekenis nog niet beoordeeld; ze vormen nog geen bevestigde leerlijn.

Gaat vooraf (before)

3.5.GJK.1 jongste kleuter · De leerlingen kennen de volgende begrippen met betrekking tot natuurkundige verschijnselen: de zon, licht, donker.

Volgt na (after)

3.5.GL5.1 5de leerjaar · De leerlingen kennen de volgende begrippen: reflecteren, absorberen, doorlaten.

Samen te bekijken (together)

2.4.GK2.22 Wiskunde De leerlingen kunnen spiegelbeelden ontdekken met behulp van een (geo)spiegel. (buiten de selectie van Kennisatlas)

Verplicht samen (mandatoryTogether)

6.3.GK2.11 Muzische vorming De leerlingen kennen het volgende begrip: de schaduw. (buiten de selectie van Kennisatlas)